Hakkakul Logo Beyaz
Ara
Close this search box.

AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASI ÖNGÖRÜLEN İHALELER HK.

KARAR: AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASI ÖNGÖRÜLEN İHALELERDE YAKLAŞIK MALİYETİN HESAPLANMASI SIRASINDA HER BİR İŞ KALEMİ VEYA GRUBUNUN YAKLAŞIK MALİYETE ORANININ TESPİT EDİLMESİ GEREKİR

KARAR NO : 2022/UY.I-1654

KARAR TARİHİ : 21.12.2022

İLGİLİ KANUN NO : 4734

İLGİLİ MADDE NO : 38

“İhale komisyonu kararına göre, ihaleye 13 isteklinin teklif sunduğu, ihalede Y… İnşaat Nakliyat Mad. Tur. Pet. San. Tic. A.Ş. ve G… K…’ın teklif tutarlarının “121.000.000,73 TL” sınır değerin altında tespit edildiği ve söz konusu isteklilerden 02.11.2022 tarihli “Aşırı düşük teklif açıklaması” konulu yazı ve ekleri ile açıklama istenildiği ve söz konusu isteklilerce cevaben sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülerek Y… İnşaat Nakliyat Mad. Tur. Pet. San. Tic. A.Ş. ve G… K…’ın sırasıyla ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler olarak belirlendiği görülmüştür.

 

İdarece anılan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve ekleri incelendiğinde, söz konusu yazılarda “…İhale dokümanı içinde verilen analiz formatına uygun analizleri… sunmanız gerekmektedir…” bilgisine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde ise YOL-1Y1A poz numaralı ve “Her cins ve Klastaki Zeminde Yarma ve Yan Ariyet Yapılması ve Kullanılması” tanımlı iş kalemi ile YOL-3Y1A poz numaralı ve “Dolguya Gelen Her Cins ve Klastaki Kazı Malzemelerinin Sulanması, Sıkıştırılması, Nakli ve Serilmesi” tanımlı iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlendiği, ayrıca 10.120.1019, 10.120.1051, 10.120.1059 poz numaralı girdilerin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirtildiği görülmüştür.

 

Diğer taraftan, anılan iş kalemleri ile ilgili ihale dokümanı kapsamında yer verilen analiz formatları incelendiğinde,

 

YOL-1Y1A poz numaralı ve “Her cins ve Klastaki Zeminde Yarma ve Yan Ariyet Yapılması ve Kullanılması” tanımlı iş kalemine ilişkin hazırlanan analiz formatında, analiz girdilerinin KGM/15.001/A, KGM/15.018/A, KGM/15.010/A ve KGM/15.014/A poz numaralı iş kalemlerinden oluşturulduğu, ayrıca analiz girdisi olarak yer verilen söz konusu iş kalemlerinin analizdeki miktarlarına ilişkin bir bilgiye yer verilmediği  

 

YOL-3Y1A poz numaralı ve “Dolguya Gelen Her Cins ve Klastaki Kazı Malzemelerinin Sulanması, Sıkıştırılması, Nakli ve Serilmesi” tanımlı iş kalemine ilişkin hazırlanan analiz formatında, analiz girdilerinin KGM/2205, KGM/2206, KGM/2207, 07.005/K-4-3, 07.004/K-1-3 poz numaralı iş kalemlerinden oluşturulduğu, ayrıca analiz girdisi olarak yer verilen söz konusu iş kalemlerinin analizdeki miktarlarına ilişkin bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

 

mevzuat uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği,

 

Ayrıca, “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

 

Bu itibarla, idarece açıklanması istenilen/istenilmeyen analiz girdileri belirlenirken idarece sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi/grubu içerisinde yer alan “KGM/…” poz numaraları ile başlayan iş kalemlerinin paçal iş kalemleri niteliğinde olduğu, söz konusu analiz girdilerinin gerçekte birer iş kalemi olması nedeniyle alt analizlerinin olduğu, ancak söz konusu iş kalemlerinin  temel analiz girdilerine kadar ayrıştırılmadıkları, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analiz formatlarında yer verilen tüm girdilerin (KGM/… ile başlayan iş kalemleri ile YOL-3Y1A iş kalemi içerisinde yer alan taşıma pozları) miktarlarına yer verilmediği anlaşılmıştır.

 

Dolayısıyla açıklama istenilen iş kalemlerinin yukarıda ifade edilen ilgili analiz girdilerine ait alt analizlerin temel girdilerine kadar ayrıştırılmadığı ve temel analiz girdilerinin miktarlarına yer verilmediği, dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır.

 

Bu kapsamda, başvuru sahibinin idarece mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği yönündeki iddialarının yerinde olduğu, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiğine yönelik iddialar ile ilgili olarak değerlendirme yapılmasının ise bu kapsamda mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

 

Bu çerçevede,

 

a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

 

b) Sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarına ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılması,

 

c) Sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

 

d) Bu işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

 

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisinin birden fazla sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

 

f) Sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

 

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren geçerli teklif sahibi istekli/isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak sınır değerin altında geçerli teklif sunduğu tespit edilen istekli/isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.”